Flossen (2)

Door: Hannah van Binsbergen

Onzin is de beste vorm van ontspanning. Op de middelbare school vond ik samen met een vriendin een manier om wakker te blijven tijdens de vele uren zelfstudie van de Nieuwe Tweede Fase: we bedachten een boek, inclusief auteur. Ontzettende Tijger was een semiautobiografische, experimentele roman van  het  onderschatte genie Herman Hopjens, bekend van Bestialiteit in de polder en De lange weg naar Uruguay. Het ging over Gerard Gopjens, een gevoelige timmerman en verzamelaar van vintage Playboys in een post-apocalyptische werkelijkheid. In zijn stamkroeg, de Yolige Joghurt, werkte hij al 15 jaar in de vroege ochtend aan zijn semiautobiografische experimentele roman, vergezeld van barman Harry en het hondje Fuchsia.

Het lijkt me behoorlijk moeilijk om te midden van (of zelfs door middel van) vrolijke onzin, iets tot stand te brengen dat verder gaat dan entertainment. Het gevaar is dat ernstige uitspraken worden ontkracht door hun gelijkschakeling aan melige uitspraken, en zo ironisch lijken. Een boek dat er in slaagt tegelijkertijd melig en serieus te zijn, of zelfs serieus in zijn meligheid, is een grote prestatie. Zo’n boek is  Het Boek Ont van Anton Valens.

Op de vlucht voor de monsters in mijn boekenkast wilde ik iets lichts lezen.  Het Boek Ont gaat over de werkeloze, sociaal onhandige dertiger Isebrand die een praatgroepje opricht voor mannen die hun post niet durven open te maken. Onder het motto ‘Gedeelde post is halve post’ komt Man&Post eens in de zoveel tijd bijeen: een stuk of vijf mannen, bijna allemaal werkeloos, bijna allemaal kunnen ze op de een of andere manier niet echt meekomen. Samen maken ze hun post open en bespreken ze hoe ze erbij zitten, en dat is lang niet altijd goed. Jean-Luc bijvoorbeeld, een Limburger verdwaald in Groningen, heeft tegen zijn wil een wietplantage midden in zijn woonkamer, nachtverpleger Sylvio wil af van zijn stacaravan op het terrein van caviaopvang Beertje en in een echt huis wonen (‘Weet je wat het is?,’ verzucht de eigenaresse van Beertje, ‘er zijn er te veel van, van caviaopvangen.’). De eentonigheid van Isebrands bestaan wordt doorbroken als Cor Meckering, een oudere miljonair, toetreedt tot Man&Post. Meckering heeft eigenlijk zelf geen geld: alles wat hij bezit staat op naam van ‘de BV’, waarvan de ontologische status en relatie tot Meckering nogal mysterieus zijn. Meckering schakelt Isebrand in als typist om zijn alomvattende, compleet geschifte theorie van de werkelijke betekenis van onze taal te schrijven, onder de titel Het Boek Ont. ‘Moeder is verwant aan modder en dus aan aarde; maar moeder is ook moer, zoals in de uitdrukking “de duvel en zijn ouwe moer”. Moer is ook voer […] want de aarde geeft, na het zaaien, voer. Een boer bewerkt het land, in het land zit oer. Het land is op te vatten als onze vloer. Een moer is ook een metalen ring met een gat erin die je op een schroef kunt draaien, een hoer draait met haar kont om zich te laten beberen, een roer […] is rond en draaibaar, een toer is een draaibeweging, de aarde toert om de zon.’

Grappen gaan vaak over magisch denken en dingen te letterlijk nemen: de Belg kan zijn huis niet uit omdat het weekend voor de deur staat. Hetzelfde geldt in zekere zin voor rijm: poep en snoep hebben formeel heel veel met elkaar te maken en inhoudelijk vrij weinig, maar de verbinding die ze aangaan door rijm geeft een suggestie van overeenkomst van betekenis. Het rijmt, dus is het waar. Het briljante van Het Boek Ont en de reden dat het onzin-entertainment overstijgt, is dat het een paradox in de praktijk brengt. Het bovenstaande citaat is grappig omdat het onzin is, maar het is zinnig omdat het gaat over de grenzen tussen vorm en inhoud, humor en poëzie, onzin en wetenschap. Op een lichte manier weliswaar, maar het blijft plakken.  

Comments

One thought on “Flossen (2)

Comments are closed.


Notice: Uninitialized string offset: 0 in /var/www/vhosts/samplekanon.com/httpdocs/wp-includes/class-wp-query.php on line 3323

Benjamin De Roover

 

Lees verder

Michael Tedja

Maan   Mijn broer is zijn zaad kwijt omdat drugs de maag voedde van zijn stervende zus. Ik ben gestopt met het zweverige werk. Ooit had ik op een postkantoor gewerkt. Ik kon niets zien door die ouderwetse bril. Een universeel koortsmens betrok een vorm. Ik werkte er voor een broodmes en een scalpel. De […]

Lees verder

Arno Van Vlierberghe

Ex-Daemon   Hier staan we dan. Het einde helder, grotesk in zicht. Het krult zich snurkend tot een goed klinkend gedicht. Mooie holle woorden waar iedereen van houdt. Het romantiseren van de dood is een giftig iets. De dood van een fruitvlieg is niet tragisch, is hopeloos. Het beeld van de in witbier verdronken fruitvlieg […]

Lees verder

Anne Becking

Lees verder

Robin Ramael

het halting probleem   alles mengt met elkaar maar heel traag – marwin vos   het weer moet een vergissing zijn. zwerend in de bomen spuwen reigers braaf hun nesten aan elkaar, niemand had de bloesems wat dan ook gevraagd maar kijk, toch staan ze daar, geil en klaargemaakt, bestuurd door een zon die niet […]

Lees verder

Maja Solar

Vertaling: Emma Kosanović   Wanneer alles een luxe is vandaag heb ik tien euro verloren zevenenvijftig appels door honderdtweeënveertig enthousiaste stappen en toen viel ik flauw uit angst voor armoede ik heb een map over al het onrecht in de wereld gemaakt van haren die zich op een tapijt ophopen ik schudde de tweelingkussens op ’s […]

Lees verder

Obe Alkema

JUST THE TIP Soms jouw eigendom. De dichter schept in navolging van het beleid. Red deze zielige zeehond liever niet. Ik hang van je af, doordat je van mij afhangt. Dat leerden we niet op de leerschool. Tegenslag leerde ik omarmen. Tegenslag is mijn leermeester. In scherven valt het maanlicht. Ik bind het koord. Pirateske […]

Lees verder

Veva Leye

Lees verder

Samplekanon feat. Babelsprech International: 23 november in Rotterdam

Als afsluiting van vijf jaar Babelsprech International vindt op verschillende podia in Europa tegelijkertijd een poëzieavond plaats. Samplekanon viert vijf jaar Babelsprech International in Leeszaal Rotterdam West met optredens van zes geweldige dichters: Dean Bowen Asha Karami Obe Alkema Sayonara Stutgard Benjamin De Roover Linda Carolien Veldman Locatie: Leeszaal Rotterdam West Aanvang: 19:00 Toegang: gratis […]

Lees verder

Maxime Garcia Diaz

hou op met in de honger wonen   slowly heating sweetened milk to create a substance similar to caramel. Het lichaam begint te kloppen misselijk zoals een carcinogeen hart klopt of zoals        Het holt zichzelf uit. Het vult zichzelf traag met zwellende rook en je voelt je als een kale boomtak reiken om een wolk, […]

Lees verder