Flossen (2)

Door: Hannah van Binsbergen

Onzin is de beste vorm van ontspanning. Op de middelbare school vond ik samen met een vriendin een manier om wakker te blijven tijdens de vele uren zelfstudie van de Nieuwe Tweede Fase: we bedachten een boek, inclusief auteur. Ontzettende Tijger was een semiautobiografische, experimentele roman van  het  onderschatte genie Herman Hopjens, bekend van Bestialiteit in de polder en De lange weg naar Uruguay. Het ging over Gerard Gopjens, een gevoelige timmerman en verzamelaar van vintage Playboys in een post-apocalyptische werkelijkheid. In zijn stamkroeg, de Yolige Joghurt, werkte hij al 15 jaar in de vroege ochtend aan zijn semiautobiografische experimentele roman, vergezeld van barman Harry en het hondje Fuchsia.

Het lijkt me behoorlijk moeilijk om te midden van (of zelfs door middel van) vrolijke onzin, iets tot stand te brengen dat verder gaat dan entertainment. Het gevaar is dat ernstige uitspraken worden ontkracht door hun gelijkschakeling aan melige uitspraken, en zo ironisch lijken. Een boek dat er in slaagt tegelijkertijd melig en serieus te zijn, of zelfs serieus in zijn meligheid, is een grote prestatie. Zo’n boek is  Het Boek Ont van Anton Valens.

Op de vlucht voor de monsters in mijn boekenkast wilde ik iets lichts lezen.  Het Boek Ont gaat over de werkeloze, sociaal onhandige dertiger Isebrand die een praatgroepje opricht voor mannen die hun post niet durven open te maken. Onder het motto ‘Gedeelde post is halve post’ komt Man&Post eens in de zoveel tijd bijeen: een stuk of vijf mannen, bijna allemaal werkeloos, bijna allemaal kunnen ze op de een of andere manier niet echt meekomen. Samen maken ze hun post open en bespreken ze hoe ze erbij zitten, en dat is lang niet altijd goed. Jean-Luc bijvoorbeeld, een Limburger verdwaald in Groningen, heeft tegen zijn wil een wietplantage midden in zijn woonkamer, nachtverpleger Sylvio wil af van zijn stacaravan op het terrein van caviaopvang Beertje en in een echt huis wonen (‘Weet je wat het is?,’ verzucht de eigenaresse van Beertje, ‘er zijn er te veel van, van caviaopvangen.’). De eentonigheid van Isebrands bestaan wordt doorbroken als Cor Meckering, een oudere miljonair, toetreedt tot Man&Post. Meckering heeft eigenlijk zelf geen geld: alles wat hij bezit staat op naam van ‘de BV’, waarvan de ontologische status en relatie tot Meckering nogal mysterieus zijn. Meckering schakelt Isebrand in als typist om zijn alomvattende, compleet geschifte theorie van de werkelijke betekenis van onze taal te schrijven, onder de titel Het Boek Ont. ‘Moeder is verwant aan modder en dus aan aarde; maar moeder is ook moer, zoals in de uitdrukking “de duvel en zijn ouwe moer”. Moer is ook voer […] want de aarde geeft, na het zaaien, voer. Een boer bewerkt het land, in het land zit oer. Het land is op te vatten als onze vloer. Een moer is ook een metalen ring met een gat erin die je op een schroef kunt draaien, een hoer draait met haar kont om zich te laten beberen, een roer […] is rond en draaibaar, een toer is een draaibeweging, de aarde toert om de zon.’

Grappen gaan vaak over magisch denken en dingen te letterlijk nemen: de Belg kan zijn huis niet uit omdat het weekend voor de deur staat. Hetzelfde geldt in zekere zin voor rijm: poep en snoep hebben formeel heel veel met elkaar te maken en inhoudelijk vrij weinig, maar de verbinding die ze aangaan door rijm geeft een suggestie van overeenkomst van betekenis. Het rijmt, dus is het waar. Het briljante van Het Boek Ont en de reden dat het onzin-entertainment overstijgt, is dat het een paradox in de praktijk brengt. Het bovenstaande citaat is grappig omdat het onzin is, maar het is zinnig omdat het gaat over de grenzen tussen vorm en inhoud, humor en poëzie, onzin en wetenschap. Op een lichte manier weliswaar, maar het blijft plakken.  

Comments

One thought on “Flossen (2)

Comments are closed.


Notice: Uninitialized string offset: 0 in /var/www/vhosts/samplekanon.com/httpdocs/wp-includes/class-wp-query.php on line 3149

Veva Leye

Lees verder

Samplekanon feat. Babelsprech International: 23 november in Rotterdam

Als afsluiting van vijf jaar Babelsprech International vindt op verschillende podia in Europa tegelijkertijd een poëzieavond plaats. Samplekanon viert vijf jaar Babelsprech International in Leeszaal Rotterdam West met optredens van zes geweldige dichters: Dean Bowen Asha Karami Obe Alkema Sayonara Stutgard Benjamin De Roover Linda Carolien Veldman Locatie: Leeszaal Rotterdam West Aanvang: 19:00 Toegang: gratis […]

Lees verder

Maxime Garcia van As

hou op met in de honger wonen   slowly heating sweetened milk to create a substance similar to caramel. Het lichaam begint te kloppen misselijk zoals een carcinogeen hart klopt of zoals        Het holt zichzelf uit. Het vult zichzelf traag met zwellende rook en je voelt je als een kale boomtak reiken om een wolk, […]

Lees verder

Asha Karami

kapitalisme zorgt voor de achteruitgang van zaadkwaliteit   maar of dat erg is een pathologisch plot ligt om mij heen je verminkte oog wacht neem een slok grijze snor in rolstoel je vat kou zo ik zuig aan je knieholten gebleekt diertje van me hey lieverd je bent gewoon een vraag en ik wil dat […]

Lees verder

Flora Woudstra

Ik wikkel jassen en stola’s van drie generaties vrouwen om mij heen en beweeg door placebo-winters tot ze uiteenvallen. Sporen van erfelijke waanzin      lekken uit de wijde mouwen. Mijn moeders vingers stikken de gesleten stof maken een duik in de gevlochten mand op zoek naar garen stevig genoeg om de doden naar hier […]

Lees verder

Nguyễn Thị Mai

ik ben een maatschappelijk probleem    in 2018 wil ik een gemene chili peperplant groeien zodat ik jullie allemaal kan vergiftigen afbreken en doen herleven als schimmel dit is een vorm van wereldpolitiek ik heb al een tijdje niet geslapen slenter door de stad en staar naar mijn mobiel liefste, de dagen zijn lang zonder […]

Lees verder

Lokienprijs voor Samplekanon

De Lokienprijs 2018 is toegekend aan Samplekanon. Deze prijs, ter waarde van € 5000, is ingesteld door de Sybren Polet Stichting om het schrijven van vooruitstrevende, onconventionele en experimentele teksten te bevorderen. De jury, bestaande uit Jos Joosten, Bart Vervaeck en Marieke Winkler, deelde de volgende overwegingen met ons:  Dit literaire online-tijdschrift, dat in 2012 […]

Lees verder

Fiep van Bodegom

Het eiland van de pijnbomen en later ook de jeugd   We kwamen uit alle windstreken. Donkere kinderen met lange, dunne schenen, kinderen zo bleek dat je geen lijnen kon onderscheiden, slechts hun omtrek. Kinderen uit warme, koude en gematigde klimaten. We waren met onze onderwijzers naar het eiland gekomen en werden ieder in onze […]

Lees verder

Maurits de Bruijn

er zijn mensen die het woord er niet mooi vinden en zeggen dat je het altijd weg kunt laten door mijn straat liep een kameel daarop een bruidegom tussen zijn benen witte rozen nooit had ik iemand gezien die zo af was ik zat met Iers bier op tafel in een café waar we als […]

Lees verder

Maartje Smits

                                                                  Maartje Smits (1986) is dichter, detective en imker. In 2015 verscheen haar dichtbundel Als je een meisje bent. Ze studeerde Beeld & […]

Lees verder