De komende weken verkent Samplekanon aan de hand van het asemisch schijven, oftewel ‘een schrijven zonder specificieke semantische code – zonder vaste betekenis, open voor interpretatie.’ (Michael Jacobson) de grenzen tussen het betekenisvolle en het betekenisloze. Dit tweede nummer, dat de komende weken zal aanwassen en voortgroeien, bevat werk van a rawlings, Dirk Vekemans, Jürgen Smit en Jaap Blonk, en interviews met Tonnus Oosterhoff en Michael Jacobson – een spilfiguur in de internationale asemische scene. Tot slot zullen Sake van der Wall en Menno Lievers zich over de taalfilosofische implicaties van het asemische schrijven buigen.
De tweede bijdrage aan het nummer is van de Vlaamse dichter en internetpionier Dirk Vekemans. Vekemans is een radicaal lyricus wiens asemische schrijven een frontale aanval is op het monumentale bouwwerk van de literatuur. Wat hij na de dood van het symbolische aantreft, leest u onder meer hieronder.

Aan elke zin ontheven – Asemisch schrijven als uitzonderingstoestand

In Etat d’Éxception, het tweede deel van Giorgio Agamben’s Homo sacer-cyclus, komt op een bepaald moment het door Walter Benjamin in 1919 besproken concept van het ‘zuivere geweld’ voor (‘reines Gewalt’) ter sprake, een vorm van geweld dat niet langer ter ondersteuning, of ondermijning van het gezag plaatsvindt, maar als dusdanig: een ‘zinloos’, puur geweld dat telkens weer opduikt in de Staat van Uitzondering, de soeverein gedeclameerde uitzonderingstoestand die de juridische orde tijdelijk buiten spel zet. De (mis)daad in die toestand maakt niet langer deel uit van de set van daden die door het juridische systeem beoordeeld kunnen worden, ze spelen zich af buiten het binnen van de juridische orde. Heilig is de mens als hij buiten het menselijke is gesteld, en vervolgens op onmenselijke wijze mag vernietigd worden.
Op pagina 104 van de Franse vertaling citeert Agamben in dat verband Benjamin als volgt:

“La purité d’un être n’est jamais inconditionnée, ni absolue, elle est toujours soumise à une condition. Cette condition diffère chaque fois en vertu de l’être dont la pureté est en cause ; mais jamais cette condition ne réside dans l’être lui-même. Autrement dit : la pureté de tout être (fini) ne dépend pas de lui-même […] Pour la nature, c’est le langage humain qui est la condition même, située hors d’elle, de sa pureté (Benjamin 6, 205-206).” (1)

Dit fascineert Agamben omdat het op exemplarische wijze de topologie verwezenlijkt die hij in deze cyclus (en daarbuiten) bijna dwangmatig op het spoor is en conceptueel wil ontwikkelen. De topologie is die van een naar binnengehaald buiten, een toch duidelijk absoluut gedachte exterioriteit die de interioriteit produceert, een buiten dat het binnen tot binnen maakt, een uitzondering die tegelijk fundament is van de wet.

Stel: ‘asemisch schrijven’, het geheel van grafisch-literaire experimenten, de creatieve ondernemingen die sinds 1997 onder die naam opgang maken, is een vorm van ‘puur schrijven’, een schriftuur die zich in die uitzonderingstoestand bevindt, die elke vorm van betekenis achter zich heeft gelaten. Een schrijven dat sacraal en gedehumaniseerd is, want los van elk (bestaand) systeem dat het geschreven teken met betekenis verbindt en verbonden houdt. Een gelijkaardige topologie kun je ontwaren omtrent de pure praktijk van het asemische schrijven. De asemische schriftuur wordt het buiten van de orde van het geschreven woord, een orde die tegelijkertijd (‘à la fois’, dat Derridiaanse trekje is ook bij Agamben verplicht) verworpen wordt. Hoe ga je daarmee om dan?

Negatief: de auteur was al dood, de zombies schreven decennia lang voor een afwezig publiek, maar nu is de échte noodtoestand van kracht: het schrijven wordt een puur schrijven, waar alle handelingen van het schrift worden gesteld (manueel, grafisch en/of digitaal) maar betekenisloos, een deels nostalgisch, deels wanhopig, deels contesterende voortgang van de activiteit nadat elke zin ervan ontheven is.
Positief: de literatuur, een vrij recent, hopeloos romantisch en uiteindelijk erg reactionair begrip, dat vooral zin had in een burgerlijk-kapitale orde, is ontspoord in de productie van mediageniek entertainment en de daaruit als ongewenste gasten verwijderde schrijvers gaan gewoon door in een post-literair schrijven, een literatuur under erasure, een buiten dat zichzelf middels een ultiem gebaar in de fictie van haar binnen wegschrijft.

Een bewaring, niet van enig geschrift van betekenis, maar van de beweging van het schrijven zélf. Het schrift ontdekt zichzelf op de muur waar het op doodloopt.

Mijn werk heeft met de door Agamben beschreven methode van Foucault (2) gemeen dat het exemplarisch poogt te zijn: het voorbeeld is telkens een initiëring van een klasse, het paradigma van een serie die zich naar voorbeeld van het voorbeeld vormt. “Difference making a difference” (Gregory Bateson). De praktijk is daarbij van belang, de creatie. Het resultaat is secundair afval, artistieke garbage, een materieel verwaarloosbaar spoor, het lijk, de lege huls van een gedachtegang.

De bovenstaande werken, “sensuous invocations, blissful execrations” getiteld, zijn zo’n spoor van een afgelegd traject, een asemische zoektocht door een deze keer evident oosters landschap, waarin het teken niet in de eerste plaats iets betekent op het wit van het blad, maar waar het afdaalt uit de volheid van het Al om in de maya van deze wereld op sensuele, wanhopig spartelende wijze van dat Al te willen getuigen, het buiten dat het binnen infecteert met het betekenisloze binnenstebuiten van de zin.

dv, 25/09/2012 @ 22u30

(1) Giorgio Agamben, Etat d’Exception, Parijs 2003.
(2) cfr. Giorgio Agamben, Signatura rerum, Parijs 2008.

Comments

One thought on “Dirk Vekemans

Comments are closed.


Notice: Uninitialized string offset: 0 in /var/www/vhosts/samplekanon.com/httpdocs/wp-includes/class-wp-query.php on line 3149

Michael Tedja

Maan   Mijn broer is zijn zaad kwijt omdat drugs de maag voedde van zijn stervende zus. Ik ben gestopt met het zweverige werk. Ooit had ik op een postkantoor gewerkt. Ik kon niets zien door die ouderwetse bril. Een universeel koortsmens betrok een vorm. Ik werkte er voor een broodmes en een scalpel. De […]

Lees verder

Arno Van Vlierberghe

Ex-Daemon   Hier staan we dan. Het einde helder, grotesk in zicht. Het krult zich snurkend tot een goed klinkend gedicht. Mooie holle woorden waar iedereen van houdt. Het romantiseren van de dood is een giftig iets. De dood van een fruitvlieg is niet tragisch, is hopeloos. Het beeld van de in witbier verdronken fruitvlieg […]

Lees verder

Anne Becking

Lees verder

Robin Ramael

het halting probleem   alles mengt met elkaar maar heel traag – marwin vos   het weer moet een vergissing zijn. zwerend in de bomen spuwen reigers braaf hun nesten aan elkaar, niemand had de bloesems wat dan ook gevraagd maar kijk, toch staan ze daar, geil en klaargemaakt, bestuurd door een zon die niet […]

Lees verder

Maja Solar

Vertaling: Emma Kosanović   Wanneer alles een luxe is vandaag heb ik tien euro verloren zevenenvijftig appels door honderdtweeënveertig enthousiaste stappen en toen viel ik flauw uit angst voor armoede ik heb een map over al het onrecht in de wereld gemaakt van haren die zich op een tapijt ophopen ik schudde de tweelingkussens op ’s […]

Lees verder

Obe Alkema

JUST THE TIP Soms jouw eigendom. De dichter schept in navolging van het beleid. Red deze zielige zeehond liever niet. Ik hang van je af, doordat je van mij afhangt. Dat leerden we niet op de leerschool. Tegenslag leerde ik omarmen. Tegenslag is mijn leermeester. In scherven valt het maanlicht. Ik bind het koord. Pirateske […]

Lees verder

Veva Leye

Lees verder

Samplekanon feat. Babelsprech International: 23 november in Rotterdam

Als afsluiting van vijf jaar Babelsprech International vindt op verschillende podia in Europa tegelijkertijd een poëzieavond plaats. Samplekanon viert vijf jaar Babelsprech International in Leeszaal Rotterdam West met optredens van zes geweldige dichters: Dean Bowen Asha Karami Obe Alkema Sayonara Stutgard Benjamin De Roover Linda Carolien Veldman Locatie: Leeszaal Rotterdam West Aanvang: 19:00 Toegang: gratis […]

Lees verder

Maxime Garcia Diaz

hou op met in de honger wonen   slowly heating sweetened milk to create a substance similar to caramel. Het lichaam begint te kloppen misselijk zoals een carcinogeen hart klopt of zoals        Het holt zichzelf uit. Het vult zichzelf traag met zwellende rook en je voelt je als een kale boomtak reiken om een wolk, […]

Lees verder

Asha Karami

kapitalisme zorgt voor de achteruitgang van zaadkwaliteit   maar of dat erg is een pathologisch plot ligt om mij heen je verminkte oog wacht neem een slok grijze snor in rolstoel je vat kou zo ik zuig aan je knieholten gebleekt diertje van me hey lieverd je bent gewoon een vraag en ik wil dat […]

Lees verder